16 Eylül 2014 Salı

Parfüm ve Tarih

Antik Çağın Koku Dünyası - I -

Tarihin başlangıcında parfüm kadınların değil, erkeklerin ilgi alanına giriyordu. Parfüm, Tanrılara adak olarak sunuluyordu. Eski Mısır'da parfüm, sunaklarda, kuğu ya da yuvarlak hap biçimine sokulmuş baharatlar ve aromalar halinde, Güneş Tanrıçası "Ra" ya sunuluyordu.
Parfüm, bulgulanışını bir rastlantıya borçluydu; Atalarımızdan birisi, ağaçları yakarken bir gün bu ağaçların hoş bir koku yaydığını ayrımsamış olmalı. Bu yüzden "Parfüm" sözcüğünün etimolojik kökenini latince "Per Fumum" yani "buharla" değimi oluşturur. Bu sözcük ancak 18. yüzyıldan sonra, "güzel koku" anlamında kullanılmaya başlanmıştır.
Eski çağların insanları, mistik düşüncelerle yüklüydüler; tapınılarına, gökyüzüne "mavi çelenklerin üzerinden süzülür gibi", daha çabuk ulaşan kokular eşlik ediyordu.
Ayrıca, parfüm tanrıçaların kokusuydu. Antik çağ yazınında Afrodit'e gül kokulu kremlerin göksel, güzel kokusu eşlik eder.

Mısır'da "Osiris Biçimi" diye de anılan, birinci sınıf (ölümden sonra) merhemlenmenin parasını ödeyebilenler, toplumun zirvesindekilerdi. Parfümün bol bol kullanılmasıyla gerçekleştirilen bu ritüel, korkunç ve tüyler ürperticiydi. Bu işlemlerde, cansız gövde önce içeriden kokulu maddelerle doldurulurdu. Sonra beyin, burun deliklerinden dışarı çekilir ve kafa tası droglarla doldurulurdu. Sonra, ölünün gövdesi, keskin bir taşla yan tarafından yarılır, iç organlar dışarı alınır ve boşluk, mürver ve başka kokulu maddelerle doldurulurdu. Gövde dikilir ve 70 gün boyunca natron içinde bekletilirdi, sonra kauçuk sürülmüş keten sargılarla sarılır ve sonunda, insan gövdesi biçimindeki bir tabuta konulurdu. Toplumun en yüksek kesimlerindeki kişilerin iç organları, kokulu maddelerle doldurulmuş sandıklar içinde gömülürdü.
2. Sınıf merhemleme ritüelinde, cesede son olarak "sedir yağı" şırıngalanırdı.Parfüm, cenaze töreninin öyle önemli bir unsuruydu ki, yoksulların cenazelerinde, gerçek maddelerin yokluğunu duyumsatmamak için, tabutların üzerine parfüm şişeleri resmedilirdi...

To be continued...

2 yorum:

  1. İlginç ve güzel bir yazı. Teşekkürler!

    Bu arada Mesnevi ikinci defter 265 numaralı bent şöyledir:

    "Teni miskler içine yerleştirsen,
    Yine ölüm gününde pis kokusu meydana çıkar.
    Miski tene sürme, gönle sür. Misk nedir?"

    diye sorar Mevlana...

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür ederim : )
      Mevlana ne derse doğru der...

      Sil